Nu Wa hpau nau ni, hpa baw hkai sha hpan mi rai rai, shawng nnan myit sawn ra ai gaw, lamu ga lata ra ai lam rai nga ai. Tinang hkai sha na lamu ga ginra hta dan hkung ai, masha law malawng ra sha ai namsi ni hpe hkai ra ai. Gat wang hte ni ai shara, hkawm sa hkawm wa, htawwa htawsa loi ai shara rai ra ai. Tinang hkai ai namsi namsaw hte htuk manu ai, kaja ai lamu ga, ga sau, shingra tara, shingra namhpun ni rawng ai lamu ga hpe lata ra ai. Bai, shingra tara hte seng nna, katsi kahtet, lamu marang ni hpe maram yu nna, shi ladaw hte shi htuk manu ai namsi namsaw ni hpe hkai ra ai. Dai hta n’ga, shani shana kahtet shadang, marang law nlaw, nbung ja nja, jan shing kang lu nlu, madi manyap, marang si hte num ri ni law nlaw, dai zawn re ni hpe yu maram, jahtuk nna hkai ra ai.

Ga shadawn, kahtet ai buga ginra ni rai jang, lamung hpun, langu hpun, sang hpaw hpun, jam wawm si hpun, jum dwi si hpun, mahkaw si hpun ni hpe hkai jang kaja dik rai nga ai. Kahtet shadang yawm ai buga ginra ni hkan rai jang gaw, mali ga si hpun, sabyi si hpun, miwa mahkaw si hpun, lwihkri, lwihkrawn si hpun, tsan lun si hpun, sumwum si hpun ni hpe mai hkai ai rai nga ai. Katsi ai buga ginra ni hkan rai jang gaw, Ja magaw si hpun, Magaw si hpun, sahka si hpun, strawberry si hpun, Num hka si hpun, bu hkrawp si hpun, lwi dwi si hpun, Greek-fruit si hpun ni hpe hkai jang kaja dik rai nga ai.

Hkai na lamu ga hte seng nna, namsi namsaw ni law malawng ra sharawng ai namhpun gaw, gasau loi madi manyap rai, zai nyi ga hpe ra sharawng dik rai nga ai. Ga sau lamu ga hpa jang namsi namsaw hpun ni nkaja hkraw ai hpe chye da ra ai. Bai, ga sau kata nlung law rawng jang mung tu na grai yak ai. Lamu ga jum ngam ai shara, lamu ga hkri ai shara, hka-ung ai shara ni hkan namsi namsaw hpe nmai hkai ai. Nlaw htum lamu ga, gasau sung de pe 3,4 dang rawng ai shara rai jang gaw, ganing re ai namsi namsaw hpun hpe mung mai hkai sai rai nga ai.

Dai rai jang gaw, shaning gahtap nna, hkai sha ai raitim, ga sau namhpun ni sum mat ai lam n’nga ai sha hkai sha lu ai rai nga ai. Dai zawn hkai sha sai hte gaw, namsi namsaw hpun ni hka lu lu na matu, hka la loi ai shara ni hta hkai ra ai. Lama na, hka la yak ai shara ni rai jang gaw, hka lawng ni hpe htu da nna, lanam ta, hka lu ai ten, law wa ja bang da rai, ginhtawng ta hta mai lang ai rai nga ai. Shaning tup shi ladaw hte shi namsi namsaw ni hpe mai hkai sha sai rai nga ai.

Nu Wa ni, hkai ai hte sha mung n’ngut nga ai, namsi namsaw hkai da sai hte gaw, wang kum ya ra sai. Dai zawn kum ai shaloi, hpri ju hte mi rai rai, hpun, kawa hte mi rai rai kum ya ra ai. Lama na hpri ju, hpun kawa lu yak jang mung, anhte a buga ginra ni hkan nga ai, maga hpun, ju kap ai hpan hpun ni hpe wang shakum shatai mai hkai da nga ai re. Dai zawn hkai na rai jang gaw, kaba lawan ai hpun hpan hpe hkai ra ai. Hkai loi ai hpun rai ra ai, hka hpang gara ai dan hpe hkam lu ai hpun rai ra ai, ju kap ai hpun rai jang grau hkak ai, reng jang she dumsu yam nga ni loi li hte n’shang na rai nga ai. Nbung laru dan hpe hkam lu ai hpun rai ra ai. Dai hpun hpe hkai na rai jang n’law htum lahkawng ning dang jau nna hkai da ra ai. Reng jang she namsi namsaw hkai ai ten hta wang shakum tai ya na rai nga ai. Dai zawn hkai ai shaloi namsi namsaw hpun hte pe 40 dang gang nna hkai ra ai.

Namsi namsaw hpun hpe hkai ai shaloi, masat da ai lamu ga hta hkrak, sup rai lu hkai na matu ahkyak nga ai. Dai zawn galaw da lu yang she, lamu ga majoi n’tai mat ai sha n’ga, namsi pru shadang law na rai nga ai. Galu yang yang di nna mi rai rai, masum brum di nna mi rai rai, shing n’rai manga brum hkrum rai nna mi rai rai hkai ai rai jang yu tsawm ai sha n’ga, namsi hpun ni langai hte langai dingbai dingna n’jaw ai sha tu kaba bawng tsawm na rai nga ai.

Namsi namsaw hpun ni shaning galu tu hkam na hte si law law si na matu, namsi hpun pawt makau hkan shingra namhpun hte namlaw namlap katsing rai rai, jahkraw rai rai, gayau nna, bang ya ya di ra ai. Namsi hpun hpe galoi mung namhpun jaw lu na matu, sun wang makau hkan n’hkrun kasha ni htu nna, dai n’hkrun hta nga hkyi namhpun, du sat n’ra jahkraw ni, wan dap hte numhkaw ni hpe gayau nna, atsawm sha dik bang da u. Dai hpang hka loi loi jaw ya ya di u. Dai zawn lu galaw da jang gaw, ginhtawng lanam n’nga namsi hpun ni hpe mai hkai sai rai nga ai.

Ya na zawn shara lajang, namhpun ni mung hkrak rai sai hte gaw, namsi hpun bawng kaja lu na sha ahkyak sai. Nansi hpun rai sai nga nna, hkrup mara nmai hkai ai hpe sadi ra ai. No(1). Myu bawng kaja ai namsi hpun rai ra ai. No(2). hkai bawng a, pawt nga ai shara kaw nna, lahta de Centimeter 20 kawn nna, 30 a lahta de hpun matut mai ai ru kap shara lawm ai hpun rai ra ai. No(3). Kaja bawng tsawm ai namsi hpun rai ra ai. No(4). namsi hpun bawng a’ding sha rai n’htawm ru n’gun kaja ai, lap law kap ai hpun rai ra ai. No(5). Ana n’kap ai hpun rai ra ai. No(6). hkaina madang dep ai namsi hpun rai ra ai, reng jang she na a namsi sun gaw awng dang na, a’kyu pru na rai nga ai.

Namsi hpun bawng kaja hkrak dik sai nga nna mung n’ngut shi nga ai e…..kaja dik namsi hpun hkai da tim, lamu ga, hka chyup n’gun n’nga jang mung hpun hpe dingbai ding na jaw chye nga ai. Dai zawn hka chyup n’gun n’nga mat jang No(1). lamu marang n’law ai shara ni hkan rai jang lamu ga kata jum dat wa mahkawng mat rai, namsi hpun ni nkaja mat na rai nga ai. No(2). n’bung pru shang nkaja byin chye ai. No(3). lamu ga madi manyap galai shai wa chye ai. No(4). namhpun chyup n’gun yawm mat na, dai zawn byin jang namsi hpun ru ni hten ra wa nna, si mat chye nga ai hpe chye da ra ai.

Dai kum la ni byin wa sai hte gaw, lamu ga hpe lawan bai lajang ya ra sai. shingra namhpun hte atsawm sha bai lajang la ra sai hpe n mai malap ai.

Nu Wa ni, namsi namsaw hkai na lamu ga shara ni hta jum dat law jang hka hpe grai law hkra nmai bang ya sai. Lani mi loi loi di nna, shayawm bang ya ra ai. Dai shara hta, Jum dat hpe lu hkam ai namsi hpun hpe hkai ra ai. Shingra namhpun hpe madung da jai lang ya u. Reng jang, jum dat gau ngwi ngwi yawm mat na rai nga ai. Bai n’kau lamu ga hkri ai shara hkan rai jang gaw, nam htun hpe loi loi bang ya u. Namsi namsaw law malaw gaw zaini ga hpe ra sharawng ma ai, Namsi hpun ni ru, tu galu lawan ai raitim, zaini ga gaw hka hpe htinghkang da na n’gun nau nrawng ai re majaw, namsi namsaw ni madang dep hkra kaja ai lam nau n’nga ai lam hpe chye lu ai. Dai majaw, Zaini ga hte shingra namhpun ni hpe gayau nna hkai ai rai jang gaw kaja dik rai nga ai.

Namsi namsaw ni hpe bawng galaw na re ai shaloi, hka ung lawan ai shara, hka lim mai ai shara ni hkan nmai bawng ai. Lamu ga ara sha re ai shara hta namsi bawng galaw ra ai. Lamu ga n’ra jang, ga hpe a’tsawm sha htu shara nna galaw ya ra ai. Dai zawn namsi bawng galaw ai shaloi, lamu ga hpe mai byin ai made atsawm sha htu ya u, tsingdu pawt, hpun pawt ni dingbai dingna njaw na matu, dai pawt ni lawm mat hkra lamu ga hpe htu galau ya ya di u. Shaloi namsi hpun ni tu bawng ring lawan na rai nga ai. Ndai zawn namsi hpun bawng ni hpe hkai ai shara, hkai ai shaloi, hka ung ai shara, hka lim mai ai shara ni hta nmai hkai ai raitim, namsi hpun bawng galaw da sai hte gaw, hka hpe man man jaw ya ra sai.

Dai hpun bawng ni hpe hka ntsawm ai nmai jaw ai, lu mai na daram san tsawm ai hka hpe jaw ya ra ai nga nna, hkai sun hpaji du ni matsun da nga ai. Dai zawn hka san hpe jaw ya ai a marang e…jum dat nga ai lamu ga ni hpe kashin kau ya ai mung rai nga ai. Namsi hpun ni hpe lahta de tsun mat wa sai lamu ga hpe atsawm sha htu shara nna, bawng la ai ladat hte, Ga di bu, hpri sadek, hpri kawk hkan, plastic kawk ni hkan hkai bawng ni hpe bang nna hkai ai ladat ni nga nga ai. Ya sha tsun mat wa sai shara ni hta hkai ai ladat gaw, loi na na hkam ai hkai bawng ladat rai nga ai. Bai, kawa hte, ri hte wa da ai ka tawng hkan, kawa ndum hkan, maisau ndum hkan, lahpaw hkan hkai bawng galaw ai ladat gaw, na na nhkam ai ladat rai nga ai. Namsi hpun hpan hta hkan nna, ganing re ai hta hkai na ngu ai hpe sawn la loi na matu rai nga ai.

Gara shara hta mi rai rai, Namsi hpun hkai bawng ni hpe n’bung dan kaw nna, lawt lu na matu, hkai bawng hkai ai shara hpe atsawm sha kum ya ra ai. Nlaw htum tsaw de pe 8 kawn nna, pe 10 ram du hkra shatsaw nna, kum ya u. Ba, jan shing kang gahtet dan hpe lu hkam na matu, ntsa de shingnyip hpun ni hte magap ya u. Kawa, langu lap, ma-un lap shing nrai, tsing du lap jahkraw ni hpe mung shingnyip shatai mai ai rai nga ai. Dai zawn atsawm sha shara jahtuk, ladat hte hkrak makawp maga ya ai rai jang gaw, ganing re ai namsi namsaw hpun hpe mung mai hkai sha sai rai nga ai.

Nu Wa ni, lahta de na la lu sai ladat lam ni hte hkrak, namsi namsaw ni hpe hkai sha ai rai yang, myu hpan kaja ai namsi namsaw, ru ngang ai, jau nna, pu pu si si ai, namsi pru shadang law ai, shaning galu si si ai, shingra tara hpe hkam jan lu ai namsi hpun ni rai na gaw teng sha rai na re. Dai majaw, namsi namsaw hkai sana nga ai hte buga ginra, shingra tara, lamu ga namhpun ni hpe yu nna hkai jang grau akyu pru na rai nga ai.

Dai zawn hkaibawng namsi hpun ni kaba wa sai hte rau, shara masat da ai tinang ra sharawng ai hku htawt hkai mai sai. Lama na namsi hpun bawng kaba tsawm nna, si law law si ai, namchyim rawng ai namsi hpun rai jang gaw, namsi hpun shada da hpun matut ban la ai ladat hte mai shalaw la ai rai nga ai. Gara hku shalaw la na ngu ai ladat hpe mung matut hka ja yu ga. Buga ginra hta hkan nna, tu ai, si ai, namsi hpun amyu myu hta hkan nna, shawng nnan, namsi hpun nmat ni kaw na lu ai namsi tum ni hpe shawng bawng kaba la nna, langai hte langai pe mi, lekma 8 dang gang nna hkai ya u. Reng jang she namsi hpun matut ai shaloi wanglu wanglang rai, lu matut na rai nga ai. Dai hpun ni laning mi jan lahkawng ni hkran de rai wa sai hte namsi hpun lakung matut mai wa sai rai nga ai.

Ga shadawn, Lwi hkawn si, ja magaw si, nam hkan si ai magaw si hpun ni hpe lahkawng ning hkran maga de mai matut sai. Bu hkrawp si zawn re ai hpun bai rai jang gaw, lahkawng ning kawn nna, masum ning hkran maga de she mai matut la ai rai nga ai. Ya sha tsun mat wa sai namsi hpun hpan ni gaw, hpun lakung shada matut nna mi rai rai, ru matut nna mi rai rai mai matut la ai namsi hpun hpan ni rai nga ai. Kaja ai namsi hpun hpan law law mung, dai hte maren hpun kaja matut la ai ladat ni law law nga ai nga nna mung tsun da ai lam chye lu ai. Tinang ra sharawng, kung kyang ai ladat hte mai matut la ai rai nga ai. Chye galaw ai wa a matu gaw hpa mung akyu lu na rai nga ai.

Gara hku mi matut tut, ahkyak ai langai gaw, namsi hpun lakung matut ai ten gaw, namsi hpun ni nnan kaba na ten, lamu marang hkrak ai ten rai ra ai. Anhte Myanmar mungdan a matu gaw, shata man lahkawng kaw nna, June shata ram du hkra mai matut ai. Katsi ai buga ginra ni hkan bai rai jang ten tup mai matut ai, raitm, sadi ra ai langai gaw, lap run ai ten hta nmai matut ai. hpa majaw nga jang dai ten hta namsi hpun ni n’gun yawm ai ten rai nga ai.

Dai zawn matut da ai hpang n’law htum shata 8 kawn nna 12 du hkra kaba shangun nna, lekma 25 – 40 du hkra kaba ai hpang she atsawm sha pawt hte nawng htawt hkai ya ra ai. Dai ladat ni hte gawn lajang ai rai jang gaw, namsi namsaw hpun ni bawng kaba nna, teng sha akyu jaw na rai nga ai.

Hkungga tsawra ai Nu Wa hpu nau ni, lahta de na la lu sai ladat ni hpe jai lang let namsi namsaw hkai sha ai magam hpe shakut hpang wa saga ngu n’gun jaw dat lu n’ngai law.

 

Ka Lajang ai –   Mama Rose Angeline Maran Nang Doi

                          RVA – Jinghpaw Nsen Shapoi Dap

                          Manila, Philippines

 

Page 1 of 3

Matut Mahkai Ga

Facebook