Anhte nang ngai asak galu hkam kaja lu na hta namsi namsaw law law sha ya mung shang lawm nga ai.Namsi namsaw law law sha ya lu ai rai yang hkam kaja lam a matu grai nan akyu hkam sha lu nga ai lam hkam kaja lam hkan tam ai masha shagu gaw chye na da chyalu rai nga ga ai.Dai hta namsi ni hpe gara ten sha ra na,gara hku sha ya yang grau kaja na lam ni hpe mung chye tawn da ai rai yang grau nna akyu hkam sha lu na ga ai re.

Rai yang namsi ni hpe gara ten sha ya yang grau htap htuk kaja na re kun? Anhte masha law malawng galaw chye ga ai gaw shat sha ngut ai hpang namsi jahkrat jaw chye ga ai.Ndai lam hte seng nna si du kaba Dr.Hla Kyi tang madun matsun da ya ai hpe bai tsun dan mayu n ngai.Shawng nnan chye tawn da ra ai gaw namsi ni hpe kan kata hpa malu masha mung nrawng ai ten shi hkrai san rai sha ya lu ai gaw grau kaja ai nga nna tsun da nga ai.Ga shadawn shani ga-ang hking 12 hta shat sha ai rai yang shana de maga daw hkying masum ten daram hta namsi hkrai san rai sha ya lu yang grau kaja ai hpe tsun mayu ai rai nga ai.

Hpa majaw nga yang kan kata hpa malu masha mung nrawng ai ten sha ya ai rai yang sha bang dat ai namsi ni shat kan na lawan pru mat nna pu de lawan ai hku du shang wa lu ai.Shaloi gaw namsi hta na n gun byin dat ni hpe hkum hkrang gaw hpring tup chyup marawp jai lang lu na rai nga ai.Lama na namsi ni hpe shat hte rau sha ai,shing nrai shat sha ngut ai hpang sha bang ai rai yang shat kan na pru nhtawm pu de du shang na ten grau na ai.Shat sha ngut ai hte namsi sha ai ngu ga,shat kan kata namsi du shang wa ai ten hta shat kan kata na acid dat a majaw shat ni gaw ahkri dat gale taw sai.

Dai majaw gin shau si sha nna nbung ahkri pru ai law,du yin si sha ngu yang kan n bung htu,kan shabung ai nga nna tsun ai lam ni gaw namsi hpe hkrai san rai nsha ai sha, kaga malu masha ni hte rau sha ai majaw ahkri dat gale taw sai malu masha ni the shat kan kata wa hkrum nna byin ai re nga nna sarawun sang lang da ya nga ai.

Dai majaw namsi ni hpe kan kata hpa malu masha mung nrawng ai ten sha ai akyang galaw ya u,shaloi lahta e tsun ai mang hkang ni nbyin na,bai kara hpraw ai,kahtan krin ai,masin pawt lawan ai,myi hpyi mang ai lam ni mung hkyamsa lu mai ai lam chye lu ai.Lwi hkri si ,lwi dwi si zawn re ai ai ni hta acid dat shang lawm ai nga tim gara namsi mi rai rai kan kata du mat jang alkali byin mat ai nga nna ndai lam hpe sawk maram galaw yu ai Dr.Herbert Skelton tsun tawn da nga ai. Namsi ni hpe ladat jaw jaw rai sha ya chye ai gaw hkum shan hkalung tsawm htap lu ai,hkam kaja ai,n gun rawng ai,myit pyaw ai,hkum gawng shinggyan tsawm htap shangun lu ai akyu ni a ginshim langai rai nga ai.

Rai yang namsi sha na i?Namsi gayau ntsin madaw lu na I ? Gara grau kaja ai baw rai nga ai kun?Ndai lam ni hpe n gun byin lu na maga hku yu ga nga yang namsi hpe kalep nna mi rai rai,dai hku nan a katsing re ai hpe sha ya ai gaw ntsin gayau lu ai htan grau nna kaja ai.Ntsin gayau lu na rai yang mung namsi hpe nan shup la nna gayau lu ya ai gaw kaja dik re.Soi,palin hkan shup da ai,hpri bu hkan bang tawn da ai namsi ntsin ni gaw a katsing re ai namsi ting hkum nawng sep sha ai daram akyu n jaw ya lu nga ai.Bai namsi ntsin hpe wan shalum  kakang nna lu ai mung n mai galaw ai,hpa majaw nga yang  wan kahtet ai gaw namsi hta na vitamin ni hpe jahten shaza kau ya lu ai hte namsi hpe shadu sha ai rai yang kahtet ai a majaw n gun byin dat ni yawm mat wa lu ai majaw re.

Chye da mai ai bai langai mi gaw grau nna dut ai seng hkan na namsi ntsin ni mari lu ga ai shaloi law malawng gaw pipe hte chyup lu ga ai re.Dai mung gawm ni hta bang lu ai daram akyu n hkam sha lu mai ai lam chye lu ai.Hpa majaw wa rai nga ai kun?Namsi ntsin lu ai shaloi gawm hte lu nna n-gup kata loi mi na hkra ma-um da nna she mayu bang u.Mayen hta malu masha rin shamyit  lu ai enzyme dat shang lawm ai re majaw dai zawn n-gup kata ntsin loi law law bang nna ma-um da ai gaw namsi ntsin hte mayen hkrum lu ai ten na ai majaw akyu grau hkam sha lu ai lam sarawun sang lang da ya nga ai.Pipe hte chyup marawp lu ai rai yang ntsin chyup nga ninglen kalang ta mayu bang kau dat ai re majaw ntsin law law hte aten na na ma-um da lu na nloi nga ai hpe machye machyang lu tawn da na mai kaja nga ai.

Hkam kaja lam hte hkrak rai nga sa, lu sha chye ai masha ni namsi namsaw a lam hpe grau nna chye na lu  ma ai.Anhte nang ngai ni mung ra ai,nra ai hpe madung ntawn ai sha namsi hpan shagu hpe lu sha mai ai made sha ya nna sak galu hkam kaja ai akyu hpe hkam la nga ga.Namsi namsaw hpan ni gaw anhte nang ngai a asak galu hkamja lam hta mau hpa akyu jaw ya lu ai chyeju madu ni rai nga ma ai.

 Ka Lajang ai – Saranum Julia Ndawng Ja Ing

                         RVA – Jinghpaw Nsen Shapoi Dap, Manila, Philippines.


Matut Mahkai Ga

Facebook